اطلاعات عمومی دندانپزشکی

دندان قروچه

دندان قروچه

دندان قروچه (Bruxism) به عادت، ساییدن و فشردن دندان ها روی هم گفته می شود که معمولا در خواب رخ می دهد ساییدن دندان ها و فشار دادن آن ها روی هم به طوری که حتی ممکن است اطرافیان را از خواب بیدار کند. دندان ها سایش پیدا کرده و مسطح و لب پریده می شوند.

 سن وقوع دندان قروچه

دندان قروچه هم در کودکان و هم در بالغین مشاهده می شود براکسیسم در کودکان و هم در بالغین مشاهده می شود براکسیسم در کودکان شایع است، اما معمولا تا سن 10 سالگی برطرف می شود. در بالغین، این عارضه بین 20 تا 40 سالگی بروز می کند و با افزایش سن، میزان بروز آن کاهش می یابد ممکن است دندان قروچه از سه سالگی شروع شده و تا آخر عمر وجود داشته باشد باید دانست دندان قروچه در کودکان و در زمان دندان های شیری نیز ممکن است به وجود آید.

ارتباط دندان قروچه و استرس

دندان قروچه در دوران کودکی پدیده شایعی است و نوعی اختلال خواب محسوب می شوید. پزشکان به طور کامل علل براکسیسم را نمی دانند ارتباط مستقیمی بین استرس های روزانه و دندان قروچه کردن وجود ندارد. این اختلال در یکی از مراحل خواب عمیق اتفاق می افتد و نیاز به درمان روانپزشکی ندارد. در بیشتر موارد این اختلال در حول و حوش سن 3 تا 5 سالگی آغاز می شود و در حدود 35 در صد کودکان مبتلا، سابقه خانوادگی آن وجود دارد.

دندان قروچه

البته با اینکه استرس علت دندان قروچه نیست ولی همه اختلالات خواب مثل دندان قروچه، وحشت شبانه و کابوس ممکن است با استرس های روزانه تشدید شوند در اثر نگرانیها، فشار روحی، بی خوابی، استرس و اضطراب ایجاد می شود. استرس در اثر عصبانیت و یا تغییرات در کارهای روز مره، یک معلم جدید یا تولد یک خواهر یا یک برادر، حتی تنبیه والدین، یا بحث و جدل کودک با والدین هم ممکن است بوجود آید و فاکتورهای روانی دیگر از جمله بحران و کشمکش، فرو بردن خشم، شخصیت های فعال و تهاجمی ممکن است این اختلال را تشدید کنند همچنین هر گونه اختلالی که در مفصل گیجگاهی – فکی پدیدار شود می تواند با علائمی مانند دندان قروچه و درد های مبهم ناحیه سر و صورت خود را نشان دهد مشکلات و درد های مفصل گیجگاهی – فکی در سنین مختلف با تظاهرات متفاوت همراه است، به عنوان مثال در کهنسالی این نارسایی همراه با از دست دادن دندان ها و در سنین جوانی عمدتا در اثر استرس های روحی و روانی اتفاق می افتد که در تمامی موارد این امر منجر به تاثیر روی مراکز عصبی مربوط به سیستم جونده و دندان ها و به دنبال آن عارضه ای به نام دندان قروچه می شود.

در گذشته بین وجود انگل در بدن کودک و دندان قروچه هم ارتباط مستقیمی قائل می شدند در حالی که بعد ها به این نتیجه رسیدند که هیچ ارتباطی بین انگل و بروز دندان قروچه وجود ندارد در عین حال بررسی آن بدون ضرر است.

برخی دندان پزشکان معتقدند در بعضی از بالغین جفت شدن غیر طبیعی دندان های فک بالا و پایین یا تماس زود رس یک دندان احتمالا منجر به این مشکل می شود. در بعضی از موارد، براکسیسم ناشی از بیماری هانتینگتون یا بیماری پارکینسون است و همچنین می تواند عارضه جانبی داروهای روانی مثل ضد افسردگی ها باشد.

دندان قروچه (براکسیسم) در خواب معمولا رخ می دهد ولی سائیدن یا کوبیدن دندان ها در طول روز نیز شایعه است. دندان قروچه مداوم ممکن است باعث خوردگی لثه و استخوان های حمایت کننده از آنها در دهان شود و باعث شکستگی و پریدگی مینای دندان و حساسیت دندان شود همچنین سفتی ماهیچه های جونده فکی، گوش درد (به علت انقباض ماهیچه های فکی، نه این که مشکل در گوش باشد) سر درد سنگین در صبح، جویدن و تروماتیزه کردن با فشارهای داخل گونه و ایجاد سر درد های عصبی، درد فک و یا درد صورتی مزمن هنگام صبح و اختلالات مفصل فکی (محل این مفصل جلوی گوش بوده و با باز و بسته شدن دهان می توان آن را لمس کرد) و ایجاد محدودیت در باز کردن دهان میتواند در اثر دندان قروچه بوجود آیند.

دندان قروچه

متاسفانه درمان مشخصی برای این عادت وجود ندارد. دارو درمانی، درمان های روانپزشکی، تغییر وضعیت خوابیدن، اصلاح نحوه جفت شدن دندان ها و غیره جهت درمان دندان قروچه پیشنهاد شده است تنها راه جلوگیری از آسیب به دندانها و مفصل از طریق کاربرد نایت گارد است. نایت گارد قطعه ای پلاستیکی است که توسط دندانپزشک بر روی قالب فک بالای بیمار (و برخی موارد فک پایین) ساخته می شود و بیمار باید هر شب موقع خواب آن را بر روی دندانها بگذارد تا فشارها و تماس های نا صحیح بر دندانها برداشته شوند و از آسیب جلو گیری کند (صورت عادتی بودن، دندان قروچه بر طرف می شود و ممکن است دندانپزشک آرام بخش نیز تجویز کند که در اکثر موارد بعد از 6 ماه بیمار ترک عادت می کند) در صورتی که عادتی نباشد. نایت گارد هر شب و تا وقتی که شخص دندان دارد باید در دهان گذارده شود.

همچنین اگر علت این عارضه ناشی از جفت شدن نا مناسب دندان های شما باشد، دندانپزشک آن را تصحیح می کند. در موارد خیلی شدید وقتی که پوشش روی دندان ها منجر به افزایش حساسیت یا ناتوانی در جویدن مناسب شود از Crown هایی استفاده می شود که به صورت کامل سطح جونده دندان های شما را می پوشاند. در بعضی از کودکان که براکسیسم دارند، هیچ درمان خاصی لازم نیست در صورتی که دندانپزشک تشخیص دهد که دندان قروچه باعث ساییدگی دندان های کودک می شود نایت گارد را به خانواده کودک می دهد که شب ها در دهان کودک جاگذاری کنند تا در صورت بروز این پدیده به مینای دندان صدمه وارد نشود.

دکتر جمیلیان

درباره دکتر جمیلیان

دکتر جمیلیان، متخصص ارتودنسی دارای فلوشیپ تخصصی جراحی ارتودنسی و ناهنجاری های فک و صورت و استاد تمام وقت بخش ارتودنسی دانشکده دندانپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی، دارای بورد تخصصی ایران و اروپا و عضو انجمن ارتودنتیست های ایران و آمریکا و اروپا هستند.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *