ناهنجاری های فک

آنچه که از مفصل فکی گیجگاهی TMJ نمی دانید

درباره مفصل فکی گیجگاهی

مفصل فکی گیجگاهی ( TMJ ) یکی از نقاط فیزیولوژیک بدن انسان است که با بیمار شدن آن ممکن است دردهایی را در ناحیه فک و صورت  و یا حتی کمر احساس کنید که هرگز متوجه منشا آن نباشید. گاها دلیل درد و رنج در ناحیه فک مشخص نمی شود. اما نکته جالب اینجاست که منشا اکثر این دردها در مفصل فکی گیجگاهی است.

این مفصل وظیفه جویدن و صحبت کردن را به عهده دارد و اگر دچار عارضه شود بسیار آزاردهنده و دردناک خواهد شد. تا زمانی که این مفصل به وظیفه خود عمل می کند متوجه اهمیت آن نیستیم اما به محض آنکه دچار درد و ناراحتی می شود دردسر عظیم و غیر قابل تحملی می شود.

موقعیت مفصل فکی گیجگاهی را به دیسکی تشبیه می کنیم که در بین سطوح مفصلی قرار داد و هنگام جویدن باعث کاهش اصطکاک در بین سطوح مفصلی و محافظت بافت های سخت استخوانی در مقابل فشارهای ایجاد شده می شود. موقعیت مفصل فکی گیجگاهی برای حفاظت و تنظیم سیستم های ارتوپدیک بدن نقش ویژه و مهمی دارد.

شاید برای عموم مردم قابل باور نباشد که وجود عارضه در این مفصل می تواند منجر به بروز کمر درد شود. برای مثال وقتی موقعیت فیزیولوژیک این مفصل به هم می خورد و به سمت جلو تمایل پیدا می کند، منجر به بروز مشکلاتی در ستون فقرات می شود و در نهایت بروز کمر دردی که نمی دانید منشا آن از کجاست.

آناتومی مفصل فکی گیجگاهی

ناراحتی های مفصل فکی گیجگاهی   TMJ

ناراحتی های این مفصل را می توان به سه گروه عمده تقسیم کرد

  • صداهای ناحیه فک
  • دردهای ناحیه فک و صورت و نقاط دیگر بدن
  • محدودیت حرکتی در فک یا مفصل فک

صداهای ناحیه فک ناشی از اختلال های TMJ

گاها نحوه قرار گیری فک و دندان ها از وضعیت طبیعی و استاندارد خارج می شود. این ناهنجاری می تواند هم به دلیل اختلال ژنتیک و وراثت باشد و یا عوامل محیطی و بی توجهی به رشد صحیح فک به خصوص در دوران کودکی و نوجوانی. به همین دلیل به والدین توصیه می شود توجه ویژه ای در این دوران به سلامت  و رشد کودکان خود بدهند تا در بزرگسالی دچار عوارض گوناکون به خصوص عوارض فک و دندان نشوند. یکی از ناهنجاری هایی که منجر به بروز صدا در این مفصل می شود عارضه ارتفاع فک Vertical Dimension می باشد.

ارتفاع مفصل فکی گیجگاهی

گاها درمان های غلط دندانپزشکی نیز می تواند منجر به بروز این عارضه شود. برای مثال انتخاب روش غلط ارتودنسی و حتی پر کردن و ایمپلنت نا به جا عارضه ارتفاع فک را ایجاد می کند.

دردهای ناحیه فک و صورت

بروز ناهنجاری در مفصل فکی گیجگاهی می تواند منشا دردهای زیر شود و شما هیچگاه متوجه آن نشوید. به دردهایی که بر اثر ناهنجاری در مفصل فکی گیجگاهی رخ می دهد TMD می گویند که اختصار این جمله Temporomandibular Disorders است. TMD به بیماری هایی گفته می شود که منشا فکی دارند و می توانند در نقاط دورتری از فک هم بروز کنند.

  • سردرد
  • گردن درد
  • دردهای نامشخص صورت
  • میگرن های عصبی
  • صدای وزوز گوش
  • افسردگی
  • دندان قروچه
  • چرخش لگن و یا کوتاهی یک پا

درمان ناهنجاری مفصل فکی گیجگاهی

برای تشخیص صحیح این عارضه پیشنهاد می کنم به یک متخصص جراحی فک و صورت مراجعه کنید و یا به یک متخصص ارتودنسی مجرب که فلوشیپ جراحی و درمان فک و صورت را دارد مراجعه کنید.

خبر خوش درباره درمان مفصل فکی گیجگاهی این است که الزما تمامی مراجعین تحت عمل جراحی قرار نمی گیرند و در بسیاری از موارد با استفاده از دستگاه های ثابت یا متحرک ارتودنسی و یا با استفاده از گاردهای دندانی مخصوص تحت درمان قرار می گیرند.

گاردهای دندانی این وظیفه را به عهده دارند که با اندازه گیری دقیق موقعیت درست و صحیح فکی را تنظیم کنند. همچنین یک گارد دندانی مناسب و حرفه ای از بروز پاسخ های فیزیولوژیک غیر صحیح بدن جلوگیری کرده و عارضه هایی که در بالا نام برده شد را کاهش می دهد.

مشخصات گاردهای دندانی با توجه به میزان ناهنجاری و شرایط فیزیولوژیک هر بیمار متفاوت است. به طور کل این گاردها از جنس آکریل ها، پلی اتیلن و فلزات مقاوم ساخته می شود. پس از ساخت گارد دندانی در لابراتوار مرحله درمان بیمار آغاز می شود و این بیمار است که باید طبق برنامه و به طور منظم از گارد دندانی خود استفاده کند تا به مرحله پایان درمان برسد.

دکتر جمیلیان

درباره دکتر جمیلیان

دکتر جمیلیان، متخصص ارتودنسی دارای فلوشیپ تخصصی جراحی ارتودنسی و ناهنجاری های فک و صورت و استاد تمام وقت بخش ارتودنسی دانشکده دندانپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی، دارای بورد تخصصی ایران و اروپا و عضو انجمن ارتودنتیست های ایران و آمریکا و اروپا هستند.

20 دیدگاه برای “آنچه که از مفصل فکی گیجگاهی TMJ نمی دانید

  1. Avatar نگار گفت:

    سلام دکتر
    من سقف کامم گوه فک بالا و پایینم هم رشد نکرده
    بعضی وقتا گردن درد و درد پشت کمر دارم.
    سن بلوغم تموم شده کاری میشه کرد؟

    1. Abdolreza Jamilian Orthodontist Abdolreza Jamilian Orthodontist گفت:

      سلام با مطب تماس بگیرید و یک وقت معاینه رایگان ارتودنسی بگیرید. با توجه به وضعیت کلی فک و دندان شما روش درمان مناسب برای شما انتخاب خواهد شد. با توجه به تجربه و دانشی که در این زمینه دارم بهترین روش درمان را به شما پیشنهاد خواهم داد

  2. Avatar نگار گفت:

    بعد ببخشید از عوارض جراحی فک امان داره تطابق دندونام بهم بریزه یا لب پایینم بیاد جلوتر
    باجراحی درد گردنم از بین میره یا رشد کرده

    1. Abdolreza Jamilian Orthodontist Abdolreza Jamilian Orthodontist گفت:

      اگر به بهترین متخصص ارتودنسی مراجعه کنید و تشخیص صحیحی برای شما گذاشته شود و روش درمانی مناسبی برای شما انتخاب شود دچار هیچ گونه عود یا عارضه ای نخواهید شد

  3. Avatar نگار گفت:

    سلام دکتر عزیز
    من سقف کامم گوده و فکم کوچیکه و عقبه .
    پیش جراح فک که رفتم گفتن چانه ام باید باجراحی جلو کشیده بشه اما برای فک بالا گفتن با ارتودنسی و دستگاه یکم پهن میشه اما از ارتفاعش کم نمیشه .
    درسته؟ کاری نمیشه کردد؟
    ارادتمند

    1. Abdolreza Jamilian Orthodontist Abdolreza Jamilian Orthodontist گفت:

      سلام به طور معمول با expand کردن فضای داخلی فک بالا از میزان گودی آن نیز کاسته خواهد شد. اما بیماران مختلف شرایط گوناگونی دارند که بعد از معاینه می توان نظر قطعی داد. دقت کنید قبل از اقدام به جراحی چانه و فک باید درمان ارتودنسی را آغاز کنید

      1. Avatar نگار گفت:

        ممنونم از پاسخگوییتون

  4. Avatar اميرعلي گفت:

    سلام اقاي دكتر من فكم شكسته ،الان 3بار عمل كردم ،عمل اخرم پروتز براي زاويه فك تحتاني گذاشتم الان دهانم كامل باز نميشه وموقع باز شدن به سمت راست كج ميشه

    1. Abdolreza Jamilian Orthodontist Abdolreza Jamilian Orthodontist گفت:

      سلام ممکن است به دلیل التهاب عمل باشد و به مرور زمان بهبود می یابد در این خصوص با متخصص جراحی فک خود در ارتباط باشید تا جای نگرانی باقی نماند

  5. Avatar سینا گفت:

    با سلام
    الان نزدیک 3 هفته است که درد بدی در ناحیه چپ فک بالا و پایین دارم که تا مفصل میره و تمام دندان ها بالا وپایین درد میگیره و زمان شروع درد ها موقع غذا خوردن و از لحاظ روانی نمی خوام فکم باز کنم و موقعی فکم باز می کنم یک صدا تق مانند از ناحیه اتصال دوفک میادو تایم درد هم معمولا بالای 2 ساعته به طوری اگه مسکن نخورم نمی تونم تحمل کنم حدود 7 ماه پیش همین مشکل برام پیش اومد که دکتر برام نورتریپتلین 10 تجویز کرد خوب شدم اما اینبار دوز دارو هم بردم بالا هیچ تغییری نکرد می خواستم بدونم احتمالا tmj دارم و ایا راه حل درمانی هست

    1. Abdolreza Jamilian Orthodontist Abdolreza Jamilian Orthodontist گفت:

      سلام بیماری شما با مصرف دارو درمان نمی شود و تنها می توان با مصرف دارو درد را موقتا تسکین داد. به یک متخصص ارتودنسی که فلوشیپ جراحی فک و صورت است مراجعه کنید تا وضعیت فکین و دندان های شما را به خوبی بررسی کند. در صورت نیاز متخصص ارتودنسی شما را به جراح فک و صورت معرفی می کنند

  6. Avatar ملیکا گفت:

    با عرض سلام وخسته نباشید..

    ۱۰ ماه از عملم فک(بایمکس)میگذره..ولی همچنان گوش درد دارم..تشخیص دادن که اسپاسم هست همه روشها بوتاکس قرص متوکاربامول پلاک برام گذاشتن..ولی هیچکدومش جواب نداده..الآن تشخیص دادن که مفصل تحت فشاره باید آزادش کنیم..عوارضش چیه؟؟باید پیش دکتر باتجربهعمل کنم..عمل حساسیه؟؟

    1. دکتر جمیلیان دکتر جمیلیان گفت:

      سلام. این مورد را باید حتما با یک جراح فک و صورت با تجربه مطرح کنید . قبل از جراحی مجدد لطفا با مطب دکتر جمیلیان تماس بگیرید شاید با یک راهکار غیر جراحی بتوان این مشکل را حل کرد

  7. Avatar پوریا گفت:

    سلام من یه مدت که اول صبح ها وقتی میخوام غذا بخورم دهنمو تا آخر نمیتونم باز کنم و وقتی باز میکنم یه صدای بزرگ میده و به سختی لقمه میجوم الان ۱ هفته است اینجوریم کمک کنید

    1. Abdolreza Jamilian Orthodontist Abdolreza Jamilian Orthodontist گفت:

      سلام به یک متخصص ارتودنسی با تجربه که ترجیحا فلوشیپ جراحی فک باشد مراجعه کنید تا وضعیت شما را بررسی کنند

  8. Avatar Glx گفت:

    سلام اقای دکتر وقتتون بخیر،پسری 20 ساله هستم،5 سال پیش در یک مسابقه فوتبال،توپ به فکم(ناحیه گیجگاهی) خورد و به شدت تا یکی دو روز درد گرفت،من بی تفاوت بودم و هر موقع دهانمو کامل باز میکردم،اون ناحیه قفل! میکرد و درد شدیدی میگرفت،فکر کردم به مرور بهتر میشه…،درد تمام شد (فقط موقع باز کردن کامل دهان،فک صدا میداد)و من در سن 16 سالگی!به دلیل وسواس فکری که داشتم که نکنه چیز مهمی باشه(فکر میکردم بعد از اون ضربه،دو طرف فک و صورتم ورم کرده!) و …،به متخصص فک و دهان و صورت(در مرکز استانم کرمان) مراجعه کردم،ایشون گفتن چیزی نیست و فقط کارهای مراقبتی انجام بده…،از اون موقع تا الان فقط همون صدا هست و نه درد(اما گاهی اوقات انگار چیزی داخل گوش داخلیم یا میانیم تکون میخوره…هنگام باز کردن کامل دهان)،وسواس فکریم تو این چند سال تموم نشده و به خاطر کنجکاو بودنم،همیشه فکر میکنم باید عمل میشدم و …،چون فکر میکنم این ضربه و اختلال،تو رشد فک و صورت من تاصیر منفی داشته و همچنین التهابی رو ایجاد کرده و به اصطلاح اختلال فکی و صورتی در من ایجاد کرده(برای مصال پیشانیم از بینیم کمی جلوتر اومده/رشد عرضی پیشانیم نسبت به فک و دور سرم کمتر بوده/ارتفاع صورتم کم هست/گونه ام رشد زیادی داشته/فکم رشد کمی داشته و …)!این فکر همیشه با من بوده و تبدیل به وسواس و افسردگی شده،لطفا راهنماییم کنید که این حدسیات من از رشد و التهاب و …،ممکنه درست باشه؟ و اگر جوابتون مصبته،ایا راهی برای درمان و اصلاحش هست هم اکنون؟!،ممنون میشم راهنماییم کنید🙏،من از مناطق محرومم و دسترسی به متخصص خوب فک و دهان ندارم.(لازمه بدونین در 3 سال اخیر درمان کامل ارتدنسی همراه با کشیدن 2 دندان فک بالا و 2 دندان فک پایین انجام دادم)،پیشاپیش ممنون از لطفتون

    1. دکتر جمیلیان دکتر جمیلیان گفت:

      سلام. بهتر است برای رفع مشکل مفصل (ناحیه گیجگاهی) به متخصص این رشته در ایران مراجعه کنید من به شما توصیه می کنم به مطب اقای دکتر امیر سیف الدینی مراجعه نمایید مطب اصلی ایشان در المان است ولی هر ماهی چند روز در ایران در مطب خودشان در خیابان پاسداران بیماران را ویزیت می کنند می توانید به مطب من در ساعات بین 3 تا 7 عصر زنگ بزنید و شماره مطب اقای دکتر امیر سیف الدینی را از منشی من بگیرید

  9. Avatar سریرا گفت:

    سلام. لاله گوش چپ من بسته است و کلا سمت چپ صورتم جمع تر است و این باعث شده که عدم تقارن کنی در دو مفصل tmj من وجود داشته باشه. دو سال پیش دکتر متخصص گوش و حلق و بینی به من گفتند که مفصل کمی اسیب دیده اما با رعایت های غذایی(غذای نرم و…) مشکلی ایجاد نمیشود. چند ماه است که به علت خوردن دو تا بادام مفصلم درد گرفته و درست باز نمیشه و با قاشق مربا خوری غذا میخورم. رعایت های غذایی رو انجام میدم. اما میخوام بدونم اگه مشکل جدید ایجاد نمیشه به پزشک مراجعه نکنم. چون فعلا مشکلات مالی دارم. همچنین من بعد از یک عمل جراحی به فیبرومیالژی مبتلا شدم که خودم گاهی حس میکنم شاید این هم ناشی از همون مشکله که حالا اینجا رو درگیر کرده. میخواستم محبت کنید و راهنمایی کنید

    1. Abdolreza Jamilian Orthodontist Abdolreza Jamilian Orthodontist گفت:

      سلام توصیه می کنم به یک متخصص ارتودنسی فلوشیپ جراحی فک و یا یک متخصص جراحی فک و صورت مراجعه کنید تا وضعیت اسکلتی ناحیه فک و صورت بررسی شود. بدون معاینه نمی توان در این مورد نظر داد.

  10. Avatar سریرا گفت:

    البته باید عرض کنم با رعایت ها داره به مرور بهتر میشه. همچنین چند روزه فلوکستین به تجویز پزشک شروع کردم اما نمیدونم این دارو هم تاثیری بر مفصل داره یا نه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *