چانه بند ارتودنسی یا طبی + انواع، نحوه عملکرد و محدودیت های آن

ناهنجاری جلوزدگی فک که به اصطلاح مال اکلوژن کلاس ۳ گفته می شود، با روش های مختلفی قابل درمان است که یکی از آن ها استفاده از چانه بند ارتودنسی است. این چانه بندها دارای یک کاپ مخصوص هستند که زیر فک قرار می گیرند و با اعمال بار به آن، فک پایینی را به عقب هدایت می کنند؛ اما آیا چانه بند طبی واقعا موثر است؟ برای آشنایی با این رویکرد درمانی، انواع و محدودیت های آن در ادامه مقاله همراه ما باشید.

چانه بند ارتودنسی چیست؟

چانه بند ارتودنسی (chin cup)، یکی از قدیمی ترین دستگاه های ارتوپدی فک است که جهت درمان جلوزدگی فک پایین یا همان مال اکلوژن کلاس III، استفاده می شود. این چانه بندها با اعمال نیرو روی چانه و فک، مانع از رشد بیش از اندازه آن ها به جلو و پایین می شوند. بنابراین، استفاده از آن ها در دوران رشد می تواند نقش کلیدی در رشد صحیح فک داشته باشد.

انواع چانه بند ارتودنسی؛ متناسب با نوع جلوزدگی فک

به دلیل اینکه نوع جلوزدگی فک پایین، در هر یک از افراد متفاوت است، چانه بندهای مختلفی نیز برای تنظیم زاویه فک در جهان تولید شده اند. به طور کلی، این چانه بندها را می توان به دو گروه زیر تقسیم بندی کرد:

۱- چانه بند پس سری

چانه بند ارتودنسی پس سری برای اصلاح جلوزدگی فک پایین با اعمال نیرو به عقب و رو به بالا به فک پایین، استفاده می شود. این نوع چانه بند در بیمارانی که دارای جلوزدگی فک پایین به همراه Deep Bite می باشند استفاده می شود.

۲- چانه بند با کشش عمودی

چانه بند با کشش عمودی برای بیمارانی مناسب است که چانه بسیار بلندی دارند و ارتفاع صورت آن ها زیاد است. در این صورت چانه بند با کشش چانه به سمت بالا، از رشد رو به پایین فک جلوگیری می کند. این نوع چانه بند در بیمارانی که دارای جلوزدگی فک پایین به همراه Open Bite می باشند استفاده می شود.

نحوه عملکرد چانه بندهای ارتودنسی

چانه بند ارتودنسی با اعمال نیروی خارجی به چانه و هدایت جهت رشد فک پایین، عمل می کند. نیروی اعمال شده به فک و چانه توسط این وسیله، باعث چرخش رو به پایین و عقب فک پایین می شود. به مرور زمان و در صورت استفاده منظم، برجستگی چانه به سمت عقب رفته و فرم صورت زیباتر و جذاب تر خواهد شد

چانه بند ارتودنسی با اعمال نیروی خارجی به چانه و هدایت جهت رشد فک پایین، عمل می کند. نیروی اعمال شده به فک و چانه توسط این وسیله، باعث چرخش رو به پایین و عقب فک پایین می شود. به مرور زمان و در صورت استفاده منظم، برجستگی چانه به سمت عقب رفته و فرم صورت زیباتر و جذاب تر خواهد شد.

چگونه از چانه بند ارتودنسی استفاده می شود؟

جلوه ظاهری نه چندان زیبا، مهم ترین عیب چانه بند ارتودنسی است. به همین خاطر، برخلاف روش های رایج ارتودنسی در داخل دهان، این چانه بندها به صورت موقتی و در ساعات مشخصی از روز استفاده می شوند. متخصص ارتودنسی با بررسی وضعیت فک و چانه بیمار، میزان استفاده از این چانه بند را در طول روز تعیین می کند. هر چقدر بیماران به توصیه های ارتودنتیست و رعایت زمان بندی استفاده از چانه بندها دقت بیشتری داشته باشند، سیر طبیعی درمان را نیز سریع تر طی خواهند کرد.

خبر خوب اینکه پروفسور جمیلیان دارای بورد تخصصی ارتودنسی ایران و اروپا، نوعی از دستگاه ارتودنسی داخل دهانی را اختراع کرده اند که جایگزین مناسب چانه بندهای طبی قدیمی است. این دستگاه در اداره ثبت اختراع آمریکا و ایران به ثبت رسیده و در سال هاست که در نقاط مختلف جهان در حال استفاده است. علاوه بر متخصصین ارتودنسی، بیماران نیز استقبال خوبی از این دستگاه متحرک ارتودنسی داشته اند و نتایج درمانی عالی را نشان داده است.

نسل های جدید کودکان و بزرگسالان علاقه ای به استفاده از دستگاه های بزرگ چانه بند ارتودنسی که بر روی صورت نصب می شود ندارند. به همین دلیل اختراع کاربردی پروفسور جمیلیان جایگزین محبوبی برای چانه بند ارتودنسی یا چین کپ می باشد.

در چه مواقعی نباید از چانه بند ارتودنسی استفاده کرد؟

چانه بند ارتودنسی، یک درمان دائمی نیست. تنها استفاده از این محصول برای بیماران در حال رشد باید بیش از 15 ساعت در روز باشد . معمولا توصیه می شود که در موارد زیر چانه بند را از روی چانه و سر باز کنید و پس از اتمام کار، دوباره آن را ببندید.

هنگام غذا خوردن: هنگام استفاده از چانه بند، باز و بسته شدن دهان محدود می شود. بنابراین، برای هر 3 وعده غذایی و میان وعده ها باید چانه بند را از روی چانه باز کرد.

هنگام نوشیدن: برای نوشیدن آب، چای و هر نوع مایع دیگری باید چانه بند ارتودنسی را باز کرد. اگر بیمار تمایلی به باز کردن چانه بند نداشته باشد، می تواند از نی برای نوشیدن استفاده کند.

فعالیت زیاد: هنگام فعالیت، بازی کردن و ورزش باید حتما چانه بند ارتودنسی را باز کرد. احتمال اینکه هنگام فعالیت و زمین خوردن، آسیبی به بیمار وارد شود وجود دارد.

محدودیت های چانه بند ارتودنسی به عنوان یک درمان

چانه بند ارتودنسی، یا چین کپ یک دستگاه ارتوپدی است که با اعمال نیرو نقش مهمی را در شکل گیری صحیح فک و چانه دارد. با این وجود، همیشه نمی توان از این وسیله به عنوان درمان استفاده کرد. بر اساس بررسی های انجام شده، یک سری محدودیت هایی برای چانه بندهای ارتودنسی وجود دارند که عبارتند از:

الزام شروع در زمان رشد: بهتر است که درمان با چانه بند طبی و ارتودنسی در زمان رشد آغاز شود. در این صورت است که نتیجه آن موثر و موفقیت آمیز خواهد بود.

اثربخشی روی جلوزدگی فک خفیف تا متوسط: این چانه بندها روی ناهنجاری های فک رو به جلو شدید تاثیر عالی ندارند و بهتر است که در موارد خفیف تا متوسط استفاده شوند.

افزایش ارتفاع صورت: به دلیل چرخش چانه با وجود چانه بند ارتودنسی، احتمال اینکه ارتفاع صورت به صورت غیر طبیعی افزایش پیدا کند، وجود دارد.

نمود ظاهری: این چانه بندها ظاهر کاملا مشهودی دارند. از این جهت برای خروج از منزل و فعالیت در بیرون مناسب نیستند.

به همین دلیل دستگاه ارتودنسی متحرک داخل دهانی که توسط پروفسور جمیلیان اختراع شده است جایگزین مناسبی برای این دستگاه ها محسوب می شوند. این دستگاه مشکلات و محدودیت های مربوط به چانه بند طبی یا چین کپ را حل کرده است.

سخن پایانی

چانه بند ارتودنسی یک دستگاه ارتوپدی برای جلوگیری از رشد فک رو به جلو است. کودکان در حال رشدی که با مشکل مال اکلوژن کلاس III خفیف مواجه هستند، می توانند با این دستگاه به ظاهر ساده رشد فک خود را اصلاح کرده و یک صورت نرمال با زوایای مناسب داشته باشند.