دندان پزشکی

هوش مصنوعی در دندانپزشکی

تصویری از فک بوجود آمده با استفاده از هوش مصنوعی

هوش مصنوعی (Artificial Intelligence) در دندانپزشکی به استفاده از الگوریتم‌ ها و تکنیک‌ های پیشرفته برای تحلیل و پردازش داده ‌های خاص در دندانپزشکی اشاره دارد. این فناوری قادر به تشخیص بیماری‌ ها، برنامه‌ ریزی برای درمان، تحلیل تصاویر و رادیوگرافی‌ های دندانپزشکی، پیش‌بینی نتایج درمانی و همچنین بهبود فرآیند‌ های جراحی دندان و فک است. سیستم‌ های هوش مصنوعی در دندانپزشکی، با تحلیل داده ‌های بزرگ و یادگیری از الگوهای موجود، می‌ توانند در روند درمان، کمک حال دندانپزشکان باشند تا تصمیم‌ های درمانی بهتری گرفته شده و دقت تشخیص بیماری دندان و فک را افزایش دهند. به صورت کلی می توان گفت که هوش مصنوعی (AI) در دندانپزشکی موجب ارائه خدمات بهتر و باکیفیت توسط دندانپزشکان برای بیماران می شود.

هوش مصنوعی چگونه چشم انداز دندانپزشکی را تغییر می دهد؟

هوش مصنوعی پتانسیل این را دارد که تحولات چشمگیری در زمینه جنبه های مختلف دندانپزشکی ایجاد کند. این تغییرات به واسطه الگوریتم های تشخیص بیماری های دهان و دندان به کمک تصاویر دندان، اشعه ایکس و اسکن های مختلف انجام می شود. از طرفی با تجزیه و تحلیل داده هایی که هوش مصنوعی به آنها دسترسی دارد، دندانپزشکان ضمن تشخیص دقیق می توانند از راهکارهای درمانی درست و کم خطا برای درمان بیماران استفاده کنند. بنابراین می توان گفت که بزرگترین چشم انداز هوش مصنوعی در دندانپزشکی، افزایش هرچه بیشتر دقت و صحت تحلیل های آن در زمینه تشخیص نوع بیماری و درمان مناسب در راستای بهبود سریعتر بیماران است. همچنین این انتظار می رود که در آینده ای نزدیک پتانسیل های هوش مصنوعی در زمینه رباتیک و تحلیل دیتاهای دندانپزشکی پیشرفته‌ تر نیز شوند.

بررسی کاربردهای هوش مصنوعی در دندانپزشکی

هوش مصنوعی در دندانپزشکی انقلاب بزرگی در بهبود شناسایی بیماری ها ارائه برنامه درمانی و مدیریت بیماران بوجود آورده است. در ادامه به برخی از اساسی ترین کاربردهای هوش مصنوعی در حوزه دندانپزشکی خواهیم پرداخت.

تشخیص زود هنگام بیماری از طریق تحلیل مشکلات دندانپزشکی توسط هوش مصنوعی

بدون شک مهمترین کاربرد هوش مصنوعی در زمینه دندانپزشکی، دقت تشخیص و تحلیل داده ها است. در واقع دندانپزشکان با کمک هوش مصنوعی، تحلیل های جامعی درباره بیماری های ریشه دندان، لثه و سایر بیمارهای عفونی دهان و دندان به دست آورده و می توانند آگاهانه برای درمان بیمار تصمیم بگیرند. در اینجا هوش مصنوعی با استفاده از آنالیز تصاویر رادیوگرافی و تصاویر داخل دهان، قادر به تشخیص فوری بیماری های خاصی نظیر عفونت، مشکلات ریشه دندان ، تشخیص آبسه های شدید و سطحی، تراکم استخوان فک و سایر موارد مشابه می باشد. به عبارتی  با کمک هوش مصنوعی در دندانپزشکی، زمان طولانی صرف تشخیص بیماری نشده و روند درمان بیماران سرعت و دقت بهینه ای خواهد داشت. لازم به ذکر است که در نهایت دندانپزشک با توجه به دیتا و اطلاعات دقیقی که هوش مصنوعی ارائه می دهد برای روند درمان تصمیم می گیرد.

دندانپزشک در حال بررسی تصویر رادیوگرافی دندان از یک بیمار
کمک هوش مصنوعی به تحلیل سریع تر و دقیق تر تصویر رادیوگرافی دندان

کاربرد هوش مصنوعی در درمان ترمیمی دندان

هوش مصنوعی برای ترمیم دندان توسط پروتز مانند ترمیم اینله‌ و آنله، روکش، تاج ‌ و بریج مورد استفاده قرار می گیرد. لازم به ذکر است که در حالت عادی و بدون استفاده از هوش مصنوعی، گاهی با خطاهای جزئی در ترمیم‌ های دندانی و نامتقارن بودن پروتزهای دندانی مواجه می شویم اما این قبیل خطاها هنگام استفاده از هوش مصنوعی به حداقل می رسد.

برای برخی از شیوه های درمانی مانند ایمپلنت هوش مصنوعی می تواند در ایجاد برنامه درمانی دقیق بسیار کارآمد باشد. با استفاده از تصویربرداری سه بعدی و الگوریتم های هوش مصنوعی دندانپزشکان می توانند ابعاد و موقعیت دقیق ترمیم های دندانی را پیش از شروع درمان برنامه ریزی کنند که همین موضوع باعث افزایش میزان دقت در طی درمان و خروجی بهتری خواهد شد. همچنین برخی نرم افزارهای بر مبنای هوش مصنوعی هستند که در طراحی و تولید پروتزهایی که در ساخت ترمیم های دندانی مثل روکش دندان استفاده می شوند، بکار می روند. با این نرم افزارها روکش و ونیر دندان براساس آناتومی فرد ساخته می شوند و در نتیجه باعث افزایش دقت می گردد بطوری که دیگر نیاز به تراش یا تعویض روکش نیست.

استفاده از هوش مصنوعی در رادیولوژی دندان

از دیگر ویژگی‌ ها و امتیازات مثبت هوش مصنوعی می توان به قابلیت ترکیب کردن روش‌ های تصویر برداری MRI، توموگرافی کامپیوتری یا پرتوهای مخروطی و سایر امکانات ویژه به کمک هوش مصنوعی اشاره کرد. برای مثال کوچکترین انحرافات جزئی در فک و دندان ها از طریق رادیولوژی به کمک هوش مصنوعی قابل تشخیص بوده و روند درمان دندانپزشکی را بطور مثبتی تحت تاثیر قرار می دهد.

تصویر رادیوگرافی دندان نشان داده شده بر روی مانیتور در مطب دندانپزشکی

کاربرد هوش مصنوعی در ارتودنسی

جالب است بدانید که یکی از بزرگترین دستاورد هوش مصنوعی در دندانپزشکی به ارتودنسی دندان مربوط می شود. حتماً برایتان جای سؤال است که چگونه این امکان میسر می شود. در پاسخ باید بگوییم که برخی از مراحل ارتودنسی مانند تشخیص ناهنجاری های فک و دندان و پیشنهاد طرح درمان مناسب آنها توسط هوش مصنوعی قابل انجام است. لازم به ذکر است که اسکن های سه بعدی و مدل های مجازی که ناهنجاری های فک و جمجمه را با جزئیات دقیق شرح می دهند نیز به واسطه هوش مصنوعی انجام می شوند. با این تفاسیر می‌ توان گفت که هوش مصنوعی درمان ارتودنسی را آسان تر کرده و در این زمینه کاربردی است.

هوش مصنوعی در تشخیص ناهنجاری های فک و دندان مانند اورجت، اوربایت و کراس بایت کمک بسزایی به ارتودنتیست می کند. از دیگر کاربردهای هوش مصنوعی در ارتودنسی می توان به شبیه سازی و نمایش تصاویر کامل از دندان های مرتب شده بیماران هنگام استفاده از پلاک‌ های ارتودنسی اشاره کرد. به این طریق مراجعه کنندگان با مشاهده رفع نواقص ناهنجاری فک و دندان نسبت به ادامه درمان ارتودنسی ترغیب می شوند.

کاربرد هوش مصنوعی در ارائه برنامه دقیق برای درمان دندانپزشکی

از دیگر کاربردهای هوش مصنوعی در دندانپزشکی می توان به ارائه برنامه دقیق برای روند درمان اشاره کرد. هوش مصنوعی با دریافت اطلاعات بیمار، میتواند برنامه دقیقی برای درمان بیمار و نحوه مراقبت از دندان ها ارائه دهد. بنابراین دندانپزشکان می توانند با استفاده از این قابلیت، سرعت ویزیت و درمان مراجعه کنندگان را سرعت ببخشند. هوش مصنوعی در برخی روش های درمانی مثل ارتودنسی و ایمپلنت، طرح درمان های مختلفی را شبیه سازی می کند و در نهایت دندانپزشک یا متخصص ارتودنسی با توجه به پیشنهادهای هوش مصنوعی و تجزیه و تحلیل آنها بهترین طرح درمان را انتخاب می کند.

دست انسان در حال اشاره به کلمه AI

تأثیرات هوش مصنوعی بر دندانپزشکی

در سال های اخیر هوش مصنوعی در دندانپزشکی تاثیرات چشمگیری داشته است. بعنوان مثال تجزیه و تحلیل سی تی اسکن دندان با کمک هوش مصنوعی، باعث افزایش دقت درتشخیص مشکلات و بیماری های فک و دندان شده است. همین امر موجب می شود تا روش درمانی دقیق تری برای مشکل دندانی در نظر گرفته شود و در نتیجه سرعت انجام درمان مناسب بطور قابل ملاحظه ای افزایش می یابد.

زمانی که دندانپزشک متخصص، از هوش مصنوعی برای تجزیه و تحلیل داده ها و اطلاعات مربوط به بیمار استفاده می کند، در کوتاهترین زمان ممکن و با دقت بالا علت مشکل و بیماری دهان و دندان بیمار تشخیص داده می شود. البته باید بگوییم که دندانپزشکان متخصص به صورت صد درصد به هوش مصنوعی اطمینان نکرده و صرفاً از آن برای سرعت بخشیدن به روند درمان بیماران کمک می گیرند. این ویژگی برای مناطقی که تعداد دندانپزشکان متخصص در آن بسیار کم است، خیلی می تواند مفید باشد.

سوالات متداول هوش مصنوعی در دندانپزشکی

نقش هوش مصنوعی در درمان دندان چیست؟

هوش مصنوعی به طور گسترده در تشخیص بیماری ریشه دندان، تشخیص شکستگی ریشه، ردیابی سوراخ آپیکال، طراحی و ساخت ونیر و روکش، طرح درمان ارتودنسی و سایر موارد دیگر به کار می رود. هوش مصنوعی با تجزیه و تحلیل داده ها بر مبنای یادگیری ماشین طرح درمان های مختلفی را پیشنهاد می دهد که دندانپزشک به کمک آنها و با بکارگیری دانش و تخصص خود بهترین طرح درمانی را انتخاب می نماید.

آیا هوش مصنوعی موجب کاهش هزینه‌ های درمان دندانپزشکی می شود؟

می توان گفت که پیشرفت هوش مصنوعی در دندانپزشکی ضمن کاهش اتلاف وقت بیماران و دندانپزشکان منجر به کاهش هزینه های درمان نیز می شود؛ اما نمی توان این پاسخ را به تمامی خدمات درمانی مانند ارتودنسی، جراحی های دندان وغیره تعمیم داد.

دکتر جمیلیان

درباره دکتر جمیلیان

دکتر جمیلیان، متخصص ارتودنسی دارای فلوشیپ تخصصی جراحی ارتودنسی و ناهنجاری های فک و صورت و استاد تمام (پروفسور) بخش ارتودنسی دانشکده دندانپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی، دارای بورد تخصصی ایران و اروپا و عضو انجمن ارتودنتیست های ایران و آمریکا و اروپا هستند.

2 دیدگاه برای “هوش مصنوعی در دندانپزشکی

  1. Avatar کسری گفت:

    آیا عوش مصنوعی میتونه جای دندانپزشک قرار بگیره؟

    1. دکتر جمیلیان دکتر جمیلیان گفت:

      باسلام. خیر، هر چقدر هم که کاربردهای هوش مصنوعی در دندانپزشکی توسعه یابد، به هیچ عنوان جایگزین نیروی انسانی نداشته و صرفاً دندانپزشکان می توانند از این ابزار استفاده کنند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *